SON DAKİKA: İŞTE O AÇIKLAMA!

Son Dakika (1000+ kez kullanıldı)

Evet, siteye ne zaman girdiğinizden veya “son dakika” denileli belki saatler geçmiş olabilecekken haber siteleri ısrarla bu ifadeyi kullanırlar. Aşağıdaki grafikte veri setimizde bu ifadenin görülme sıklığı ve hangi gazetelerde daha sık görüldüğü yer alıyor.

26.000 Haberde Sık Görülen Kavramlar
Örnek “son dakika” haberleri
“Son Dakika” ifadesini en çok kullanan gazetler

Açıklandı / Açıklaması (1600 + kez kullanıldı)

Gazeteciliğin kaynaklarından biri elbette resmi açıklamalar. Bu açıklamalar haberleştirilirken “söyledi”, “belirtti” ya da “ifade etti” gibi alternatifler de var ancak başlıkta “açıkla…” ile başlayan ifadeler yazarları çok seviliyor. Bu açıklamaları açıklayanları okduklarında kafası karışacak okurların başlığı daha iyi anlamalarını sağlayacak “açıklamalar” pek bulunmuyor. Söz gelimi merkez bankasının bankaların zorunluklu karşılık oranlarına dair bir açıklamasını açıklar mısınız? :)

“Açıkla…” ifadelerine örnekler

Milyon, milyar (400+)

Sunum teknikleri derslerinde yapılacak açıklamalarda sayı yer almasının dinleyicilerin dikkatlerini celp edeceği anlatılır. Bu tavsiye haber yazarları için de geçerli olacak ki haber başlıklarında dağıtılan paralardan, hastalık geçiren insanlara, borçlardan alacaklara bir çok konu özellikle sayısal boyutu vurgulanarak açıklanmış. Bu yapılırken çok sevilen soru işaretleri sıklıkla kullanılmış. Okurun vakti sonsuz!

Milyon ifadesi ile ilgili haberler

Bilim (200+)

Bilimle ilgili haberleri çok sevdiğimizden ötürü değil koronavirüs ile birlikte Türkiye’de sürekli olarak gündemde tutulan bilim kurulu ve üyelerine dair haberler haber başlıklarında farklı şekillerde yer alabiliyor. Elbette “bilim insanı” ifadesi yer alan ilginç icat haberleri de mevcut (46 adet) ve cinsiyetçi yaklaşımla “bilim adamı” ifadesini kullanan 11 haber başlığı da. Bu 11 haber

Örnek “Bilim” haberleri!
“Bilim adamı” ifadesini tercih eden gazeteler

Ceza (200+)

“Birisi parasal veya adli başka bir tür cezaya maruz kalmışsa haberdir” önermesi ile sevilen haber başlıklarından biri de “ceza”. 200'den fazla görülen bu ifadede yine sevilen parasal tutar değerleri de yer alıyor.

“Ceza” haberleri

Operasyon (300+)

Elbette “ceza” kelimesini çok seven haber yazarlarının “operasyon” kelimesini unutmaları beklemek abes olur. 300'den fazla kez görülen bu ifade genellikle terör, adli suçlar gibi konularla ilgili haberlerde görülür. Bu haberlerde operasyonda göz altına alınan kişi sayısı da vurgulanır. Bu ifade ise tıbbi ‘ameliyat’ anlamında neredeyse hiç kullanılmaz.

Operasyon Haberleri
En fazla “operasyon” haberi yapanlar

İŞTE O 6 BAŞLIK ve YORUMU

Çerçeveleme etkisi (framing effect) olarak bilinen psikolojik bir etki bazı olguları okurken sadece ona odaklanmamızı ve geri kalan gerçeklikleri göz ardı sağlar. Şimdiye kadar sunulan o 6 başlık, geri kalan başka tür başlıkları (mesela şok, flaş gibi) göz ardı ettitebilir.

--

--

Ayrıştırıcı dil ve yanıltıcı habere karşı yapay zeka.

Love podcasts or audiobooks? Learn on the go with our new app.

Get the Medium app

A button that says 'Download on the App Store', and if clicked it will lead you to the iOS App store
A button that says 'Get it on, Google Play', and if clicked it will lead you to the Google Play store